LG side by side fridge ER-CO là gì và cách khắc phục? https://appongtho.vn/cach-khac-phuc-tu-lanh-lg-bao-loi-er-co Full hướng dẫn tự sửa mã lỗi ER-C0 trên tủ lạnh LG bao gồm: nguyên nhân lỗi...
Bài 14 Phương pháp thu thập số liệu trong nghiên cứu khoa học
Có nhiều phương pháp chính để thu thập số liệu: hồi cứu hồ sơ tài liệu, quan sát, sử dụng bộ câu hỏi tự điền, phỏng vấn mặt đối mặt, thảo luận nhóm tập trung như sử dụng nhóm danh định (nomial group), kĩ thuật delphi, vẽ bản đồ (mapping).
Cần phân biệt phương pháp thu thập số liệu và công cụ thu thập số liệu (công cụ thu thập số liệu chỉ là một phần của phương pháp).
Thí dụ bộ câu hỏi chỉ là công cụ thu thập số liệu và có thể sử dụng trong nhiều phương pháp thu thập số liệu khác nhau như bộ câu hỏi tự điền, phỏng vấn cá nhân mặt đối mặt, phỏng vấn nhóm, v.v.
Nhìn chung có hai kĩ thuật nghiên cứu chính: Nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng. Nghiên cứu định tính nhằm mục đích tìm hiểu bản chất, nguyên nhân và hậu quả của vấn đề của vấn đề nghiên cứu (để trả lời cho các câu hỏi tại sao, như thế nào) trong khi đó nghiên cứu định lượng nhằm tìm hiểu quy mô của vấn đề (Trong một nghiên cứu có thể kết hợp cả hai loại kĩ thuật nghiên cứu định tính và định lượng). Do các phương pháp thu thập số liệu sẽ cho các thông tin khác nhau, việc chọn lựa kĩ thuật thu thập phù hợp phải dựa trên bản chất của nghiên cứu là định tính hay định lượng.
Sử dụng thông tin sẵn có
Sử dụng thông tin sẵn có còn được gọi là phương pháp hồi cứu. Nó có ưu điểm là ít tốn kém về mặt thời gian và nguồn lực và cho phép đánh giá các thông tin trong quá khứ. Tuy nhiên do bản chất của số liệu hồi cứu là không sử dụng cho mục đích nghiên cứu, chất lượng số liệu thường thấp, các biến số không được thu thập không hằng định và thường không có đủ các biến số mà nhà nghiên cứu quan tâm (đặc biệt là yếu tố gây nhiễu).
Để cải tổ tính hằng định của số liệu có được nhờ hồi cứu, nhà nghiên cứu phải sử dụng những công cụ để hệ thống hóa những biến số cần thu thập như bản kiểm hay sổ cái .
Quan sát
Chọn lọc, quan sát và ghi nhận hành vi hay đặc tính của con người, vật thể hay hiện tượng. Các thí dụ của quan sát có thể bao gồm: quan sát hành vi rửa tay các cán bộ y tế trước khi làm thu thuật y khoa, đo lường huyết áp và lấy thân nhiệt của bệnh nhân, đánh giá phương tiện thanh khử trùng tại khoa phòng, theo dõi diễn tiến lâm sàng của bệnh nhân bị shock nhiễm trùng. Khi quan sát hành vi con người trong các hoạt động xã hội, quá trình quan sát có thể chia thành quan sát có tham gia và quan sát không tham gia.
XEM THÊM: CÁC SỐ ĐO DỊCH TỄ HỌC
Các ưu điểm của phương pháp quan sát
Cho thông tin chi tiết có liên quan tình huống: thí dụ giả sử chúng ta muốn quan sát hành vi rửa tay của điều dưỡng trước khi thay băng cho bệnh nhân, chúng ta có thể có thông tin về mức độ vô khuẩn của dụng cụ làm thủ thuật
Cho thông tin nằm ngoài bộ câu hỏi: Có những thông tin chúng ta không dự định thu thập trong bộ câu hỏi (hoặc khó có thể thu thập được chính xác nhờ bộ câu hỏi) thí dụ như thông tin về kĩ thuật sử dụng bàn chải trong khi đang rửa tay có đúng hay không có thể có được một cách chính xác và đơn giản nhờ quan sát
Cho phép kiểm tra tính tin cậy của trả lời câu hỏi: Nếu chúng ta quan sát một người điều dưỡng rửa tay trước khi làm thủ thuật, thông tin này sẽ đáng tin cậy hơn là việc phỏng vấn họ có rửa tay hay không? Rửa tay trong bao lâu? Rửa tay có đúng kĩ thuật hay không?
Khuyết điểm của phương pháp quan sát
Sai lệch do quan sát: đây là sai lệch do người quan sát. Phương pháp khắc phục là Cần đào tạo đúng mức những trợ lí nghiên cứu
HW Hawthorne: đây là sai lệch do người (hay hiện tượng) được quan sát sẽ thay đổi hành vi khi biết rằng đang được quan sát. Ðiều này có thể khắc phục bằng cách quan sát nhưng không cho biết nhưng điều này có thể có thể gặp phải một số vấn đề về đạo đức.
Đo lường là quan sát sử dụng một thang đo xác lập từ trước
XEM THÊM: MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Phỏng vấn mặt đối mặt và bộ câu hỏi tự điền
Phương pháp phỏng vấn có thể áp dụng cho từng đối tượng hay cho một nhóm người. Phỏng vấn từng người được dùng để có được những kết quả định lượng; phỏng vấn một nhóm người nhằm mục đích để hiểu rõ suy nghĩ của người dân và ý kiến của họ trong điều kiện cuộc sống thực tế: phương pháp này thường được dùng trong các nghiên cứu định tính.
Phỏng vấn có thể được tiến hành với các mức độ cấu trúc khác nhau. Phỏng vấn được gọi là có cấu trúc nếu nó tuân thủ theo một kế hoạch chặt chẽ và được hỏi theo những câu hỏi đã soạn sẵn. Phỏng vấn bán cấu trúc là phỏng vấn có tuân thủ nhưng không chặt chẽ theo kế hoạch định trước, câu hỏi cũng có thể được cải biên sao cho phù hợp với đối tượng. Phỏng vấn được gọi là không cấu trúc khi nó không theo một kế hoạch nào cả và việc đặt câu hỏi là tùy tiện: phỏng vấn không cấu trúc thường được coi là ít có tính khoa học.
Bảng 1. Ưu và khuyết điểm của phương pháp sử dụng bộ câu hỏi và phỏng vấn.
Ưu và khuyết điểm của Bộ câu hỏi tự điền và phỏng vấn |
Phỏng vấn có cấu trúc, bán cấu trúc hay thu thập số liệu bằng bộ câu hỏi tự điền đều cần phải sử dụng bộ câu hỏi. Bộ câu hỏi (questionnaire) là một văn bản gồm nhiều câu hỏi dùng để thu thập số liệu. Việc soạn thảo bộ câu hỏi tốt là một trong những khâu then chốt để đảm bảo chất lượng số liệu thu thập được.
Thiết kế bộ câu hỏi
Những điểm cần xem xét
Cần phải xem xét bộ câu hỏi sử dụng cho mục đích gì (dùng cho bộ câu hỏi tự điền hay bộ câu hỏi để phỏng vấn mặt đối mặt, sử dụng cho kĩ thuật nghiên cứu định tính hay định lượng, sử dụng cho chủ đề nào, v.v.), sử dụng trên đối tượng nào, những đối tượng này có trình độ học vấn như thế nào và bộ câu hỏi này sử dụng cho cỡ mẫu bao nhiêu.
Bộ câu hỏi thường được phân loại là bộ câu hỏi có cấu trúc hay bộ câu hỏi mềm dẻo. Thông thường bộ câu hỏi có cấu trúc được sử dụng cho nghiên cứu định lượng, sử dụng máy tính để phân tích và sử dụng cho cỡ mẫu lớn, bộ câu hỏi có tính mềm dẻo được sử dụng chủ yếu cho nghiên cứu định tính nhằm hiểu sâu hơn về một vấn đề chưa biết và không phù hợp để phân tích thống kê trên máy tính.
XEM THÊM: CÁC LOẠI THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG Y HỌC
Cấu trúc bộ câu hỏi
Cấu trúc bộ câu hỏi gồm có quy trình phong cách thiết kế và triển khai bộ câu hỏi
Việc thiết kế bộ câu hỏi bao gồm các bước sau:
1. Nội dung: Nhà nghiên cứu xác định những thông tin cần thu thập: những thông tin này bao gồm những biến số độc lập, biến số phụ thuộc và các biến số gây nhiễu. Việc này cần rất nhiều suy nghĩ và thảo luận. Cảm hứng trong việc chọn lựa những thông tin cần thiết xuất phát từ mục tiêu của nhà nghiên cứu, từ việc thảo luận với những người khác và những nguồn khác. Kết quả của giai đoạn này là một danh sách những thong tin cần được chuyển thành dạng câu hỏi.
2. Ðặt câu hỏi:
Sơ phác bộ câu hỏi. Nhà nghiên cứu xuất phát từ list những thông tin cần thu thập và sơ phác bộ câu hỏi. Như sẽ được đàm đạo sâu hơn, việc đặt câu và phong cách thiết kế bộ câu hỏi là rất quan trọng trong việc đạt được tính giá trị của thông tin .
Nếu bộ thiết kế được thiết kế kém, câu trả lời sẽ không phản ánh chính xác tình trạng thực tế của nhà nghiên cứu.
Có hai dạng thức câu hỏi chính, câu hỏi mở và và câu hỏi đóng. Trong câu hỏi mở không có những câu trả lời định trước. Trong câu hỏi đóng có nhiều câu trả lời định trước mà người được hỏi chỉ việc lựa chọn trong đó. Ưu và khuyết điểm của những câu trả lời là như sau:
Ưu và khuyết điểm của câu hỏi mở và câu hỏi đóng |
Tuy nhiên nếu nghiên cứu định tính, người ta thích dùng câu hỏi mở hơn bởi vì nó cho phép người trả lời có thể trình bày bằng ngôn từ của họ. Còn việc dùng bộ câu hỏi trong nghiên cứu định lượng người ta nhắm vào tiện lợi và tốc độ chứ không chú trọng đến phân tích sâu.
Ðiều quan trọng trong danh sách những câu trả lời cho câu hỏi đóng cần phải được thiết kế cẩn thận. Nếu phạm vi các câu trả lời bị giới hạn thì câu trả lời sẽ bị sai lệch.
Thang đo Likert và thang đo buộc lựa chọn
Một loại câu hỏi đóng đặc biệt có giá trị là thang đo Likert. Thang đo Likert do một nhà tâm lí học người Mỹ tên là Likert phát minh. Thang đo này có ba ưu điểm chính:
– Làm thuận tiện hơn việc kiến thiết xây dựng câu hỏi để xác lập thái độ của người dân- Thuận tiện trong việc vấn đáp, nghiên cứu và phân tích câu hỏi- Cho phép phân biệt nhiều mức độ khác nhau của thái độ .
Thang đo Likert truyền thống là một câu hỏi đóng gồm một mệnh đề và có 5 lựa chọn: có lựa chọn dương tính, lựa chọn âm tính và lựa chọn trung bình.
Bảng 3. Dạng thức Likert và dạng thức buộc lựa chọn
Q1. Bác sĩ của trạm y tế luôn luôn giải thích việc điều trị cho tôi (khoang một lựa chọn)
Rất chấp thuận đồng ý 1Đồng ý 2Không quan điểm 3Không chấp thuận đồng ý 4Rất không chấp thuận đồng ý 5
Q2. Bác sĩ của trạm y tế luôn luôn giải thích việc điều trị cho tôi (khoang một lựa chọn)
Rất đồng ý chấp thuận 1Đồng ý 2Không chấp thuận đồng ý 3Rất không đồng ý chấp thuận 4Tuy nhiên nếu những người dân có vẻ như ngần ngại khi dùng câu vấn đáp phủ định thì tất cả chúng ta hoàn toàn có thể sử dụng thang đo buộc lựa chọn. Trong câu hỏi buộc lựa chọn không được cho phép người vấn đáp vấn đáp không quan điểm và câu vấn đáp này để tránh thực trạng người vấn đáp luôn luôn ba phải ( acquiescent response mode ). ( Trong bảng trên câu hỏi 1 là thang đo Likert cổ xưa. Câu hỏi 2 là thang đo 4 điểm buộc lựa chọn ) .
Bảng 4. Ưu và khuyết điểm của dạng thức Likert và buộc lựa chọn
Ưu và khuyết điểm của thang đo Likert và thang đo buộc lựa chọn |
3. Sắp xếp cấu trúc bộ câu hỏi:
Bộ câu hỏi thường thì có cấu trúc như sau :
a. Phần giới thiệu: Phần giới thiệu mô tả mục đích của nghiên cứu, thông tin cần thu thập và cách sử dụng bộ câu hỏi. Nó cũng trình bày cho người được hỏi là thông tin này sẽ được giữ kín hay không?
b. Thông tin về dân số học: thông thường chúng ta cần phải thu thập thông tin về dân số học của người được phỏng vấn như tuổi, giới tính, nghề nghiệp, học vấn, v.v. Chúng ta nên đưa thông tin này lên đầu bởi vì nó dễ trả lời và đóng vai trò “làm nóng” cho việc hỏi những thông tin tiếp theo.
c. Câu hỏi về sự kiện: Câu hỏi về sự kiện dễ hỏi (và trả lời) hơn câu hỏi về ý kiến nên thường được đặt ở trước.
d. Câu hỏi về ý kiến
e. Phần kết thúc và hướng dẫn gửi trả lại bộ câu hỏi (nếu sử dụng bộ câu hỏi tự điền). Phần kết thúc là phần cám ơn người được phỏng vấn về sự hợp tác của họ và cung cấp thông tin để họ có thể gửi trả bộ câu hỏi.
Trong bộ câu hỏi tự điền nên tránh những cấu trúc phức tạp như ” Nếu bạn vấn đáp có ở câu 6 và vấn đáp không ở câu vấn đáp 9, xin vấn đáp câu 10 nếu không xin vấn đáp câu 11 ” .
4. Xây dựng hình thức bộ câu hỏi
5. Tiến hành thử bộ câu hỏi: Cần tiến hành thử bộ câu hỏi với một nhóm nhỏ những người mà ta sẽ tiến hành nghiên cứu và trên đồng nghiệp để làm sáng tỏ bộ câu hỏi và phát hiện các vấn đề.
6. Soạn lại bộ câu hỏi: Nhờ vào việc tiến hành thử các bộ câu hỏi chúng ta có thể phát hiện được vấn đề và cần phải sử chữa chúng bằng cách soạn lại bộ câu hỏi. Nếu vấn đề nay là nghiêm trọng, chúng ta cần phải lập lại việc thử bộ câu hỏi. Nếu vấn đề là nhỏ thì nhà nghiên cứu chỉ cần thay đổi và có thể tiến hành nghiên cứu trên quy mô thực sự.
7. Tiến hành bộ câu hỏi. Sau khi bộ câu hỏi hoàn chỉnh, chúng ta sẽ tiến hành bộ câu hỏi trên dân số nghiên cứu. Các trả lời sẽ được phân tích theo mục tiêu của nghiên cứu.
XEM THÊM: MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Cách dùng từ và việc phong cách thiết kế câu hỏi
Viết được một câu hỏi tốt là một thẩm mỹ và nghệ thuật và tốn nhiều thời hạn. Để có được một câu vấn đáp có giá trị và đáng an toàn và đáng tin cậy tất cả chúng ta phải có cách dùng từ trong câu hỏi tốt. Những sai lầm đáng tiếc cần phải tránh là :
Câu hỏi 2 nội dung: Thí dụ “Ông có thích cách đối xử của bác sĩ và các điều dưỡng trong bệnh viện hay không”. Những câu hỏi như thế này cần được tách ra để người ttả lời có thể nhận thức câu hỏi một cách rõ ràng hơn.
Câu hỏi mơ hồ: Thí dụ đối với học sinh phổ thông người già là người trên 30 tuổi, nhưng đối với người 50 tuổi người già là người trên 60 tuổi.
Tránh dùng từ quá chuyên môn: Thí dụ “Trong nhà bà có ai bị bệnh Trisomy 21 hay không?”
Tránh những câu hỏi gợi ý: “Mỗi năm ông (hoặc bà) đi khám răng mấy lần?”. Câu hỏi này khiến cho người được gọi có cảm giác rằng mọi người đều khám đi khám răng và cảm thấy rất khó khăn khi trả lời “Không bao giờ tôi đi khám răng”. hoặc “Bà đưa cháu đi khám ở đâu nếu cháu bị tiêu chảy?”
Hơn nữa cũng cần chú ý quan tâm, ngay cả khi câu hỏi không gợi ý cũng hoàn toàn có thể bị xô lệch, tùy thuộc vào cách sử dụng bộ câu hỏi. Thí dụ nếu tất cả chúng ta hỏi quan điểm của người dân về trạm y tế mà tất cả chúng ta lại cử nhân viên trạm y tế đi phỏng vấn thì chắc như đinh câu vấn đáp sẽ bị rơi lệch .
Source: https://vh2.com.vn
Category : Bảo Mật